Ngày 14/10/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành Lệnh 280 (Nghị định 280) về đăng ký và quản lý các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài.
Quy định này được xây dựng trên cơ sở Luật An toàn thực phẩm, Luật Kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu và Luật Kiểm dịch động thực vật nhập cảnh, xuất cảnh của Trung Quốc, nhằm tăng cường quản lý đối với doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu thực phẩm vào thị trường này.
Theo đó, đối tượng áp dụng là các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, lưu trữ thực phẩm ở nước ngoài xuất khẩu sang Trung Quốc. Quy định không áp dụng với các doanh nghiệp sản xuất phụ gia thực phẩm và sản phẩm liên quan đến thực phẩm.
Hải quan Trung Quốc kiểm tra giấy phép kiểm dịch thực vật đối với sầu riêng. Ảnh: Xinhua.
Lệnh 280 xác định GACC là cơ quan chịu trách nhiệm đăng ký và quản lý các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài. Theo đó, mọi nhà sản xuất thực phẩm muốn xuất khẩu vào Trung Quốc đều phải thực hiện đăng ký với cơ quan này.
Việc quản lý được thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro, căn cứ vào hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và tình hình an toàn thực phẩm của quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở, đồng thời xem xét mức độ rủi ro của từng loại thực phẩm và tình trạng thực tế của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, GACC quy định phương thức đăng ký, hồ sơ, quy trình xem xét và các yêu cầu quản lý tương ứng.
Cơ quan này cũng có thể điều chỉnh yêu cầu quản lý khi kết quả đánh giá rủi ro thay đổi hoặc khi có bằng chứng cho thấy rủi ro an toàn thực phẩm nhập khẩu đã biến động.
Một nội dung đáng chú ý là GACC sẽ công bố danh mục các loại thực phẩm nhập khẩu phải đăng ký theo hình thức được cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu giới thiệu. Danh mục này được xác định dựa trên nhiều yếu tố như nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, dữ liệu lịch sử về an toàn thực phẩm, nhóm đối tượng tiêu dùng và thông lệ quốc tế.
Để được đăng ký, doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài phải đáp ứng 3 điều kiện cơ bản.
Thứ nhất, doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp và chịu sự giám sát hiệu quả của cơ quan có thẩm quyền tại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi đặt trụ sở.
Thứ hai, doanh nghiệp phải thiết lập hệ thống quản lý an toàn và vệ sinh thực phẩm hiệu quả, bảo đảm sản phẩm xuất khẩu sang Trung Quốc phù hợp với pháp luật và tiêu chuẩn quốc gia về an toàn thực phẩm của nước này.
Thứ ba, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu kiểm tra, kiểm dịch theo thỏa thuận giữa GACC và cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại.
Đối với thực phẩm nằm trong danh mục phải đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu, cơ quan này phải tiến hành kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp và gửi báo cáo cùng thư giới thiệu đến GACC.
Lệnh 280 sẽ chuyển dịch việc quản lý đăng ký dựa trên đánh giá rủi. Ảnh: Rofoshanplus.
Doanh nghiệp có thể tự nộp hồ sơ đăng ký hoặc thông qua đại lý. Hồ sơ bao gồm thông tin đăng ký, giấy tờ chứng minh pháp lý như giấy phép kinh doanh hoặc giấy chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cấp, cùng bản cam kết tuân thủ quy định.
Với các sản phẩm thuộc danh mục cần thư giới thiệu, hồ sơ phải kèm báo cáo kiểm tra, thanh tra và thư giới thiệu của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu. Khi cần thiết, GACC có thể yêu cầu bổ sung tài liệu liên quan đến hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, loại hình sản xuất hoặc năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Hồ sơ phải được lập bằng tiếng Trung hoặc tiếng Anh.
Sau khi đánh giá hồ sơ, GACC có thể tiến hành kiểm tra tài liệu, kiểm tra qua video hoặc kiểm tra tại chỗ. Nếu đáp ứng yêu cầu, doanh nghiệp sẽ được cấp mã đăng ký tại Trung Quốc; nếu không đạt, cơ quan này sẽ thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do.
Khi xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, doanh nghiệp phải ghi mã đăng ký tại Trung Quốc hoặc mã đăng ký do nước sở tại cấp trên bao bì sản phẩm. Thời hạn đăng ký là 5 năm và danh sách doanh nghiệp được cấp mã sẽ được GACC công bố thống nhất.
Lệnh 280 cũng cho phép áp dụng cơ chế đăng ký theo danh sách doanh nghiệp do cơ quan có thẩm quyền nước sở tại đề xuất trong một số trường hợp.
Cụ thể, nếu hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của quốc gia xuất khẩu được Trung Quốc công nhận và hai bên đã ký kết các thỏa thuận hợp tác về an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu, GACC có thể chấp nhận danh sách doanh nghiệp do phía nước ngoài đề xuất thay vì yêu cầu từng doanh nghiệp đăng ký riêng lẻ.
Danh sách đề xuất phải kèm thông tin đăng ký của doanh nghiệp, bản tuyên bố xác nhận doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện đăng ký và cam kết tiếp tục tuân thủ các nghĩa vụ trong văn kiện hợp tác song phương.
Sau khi được cấp mã đăng ký, doanh nghiệp vẫn phải chịu sự giám sát của GACC. Cơ quan này có thể tiến hành kiểm tra, rà soát lại doanh nghiệp đã đăng ký dựa trên mức độ rủi ro an toàn thực phẩm của hàng nhập khẩu.
Nếu doanh nghiệp thay đổi thông tin đăng ký, phải nộp hồ sơ đề nghị điều chỉnh. Tuy nhiên, với những thay đổi ảnh hưởng lớn đến hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như chuyển địa điểm sản xuất hoặc thay đổi người đại diện pháp luật, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký mới.
Số đăng ký của doanh nghiệp có thời hạn 5 năm và có thể được tự động gia hạn, trừ một số trường hợp như sản phẩm thuộc danh mục không được tự động gia hạn hoặc doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu đăng ký.
Trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng quy định về an toàn thực phẩm, cung cấp tài liệu giả mạo, từ chối hợp tác với cơ quan quản lý hoặc cho thuê, chuyển nhượng mã đăng ký trái phép, GACC có thể hủy bỏ đăng ký và công bố công khai.
(Theo Báo Nông Nghiệp và Môi Trường)
Số 8, Đường 2.3, Gamuda Gardens, Trần Phú, Hoàng Mai, Hà Nội
13F Pacific Century Place, 1-11-1 Marunouchi, Chiyoda-ku, Tokyo 100-6213
(+84) 92 550 8686;
Email: info@ameii.vn
Toàn văn Lệnh 280 của Trung Quốc về đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm
